De VRT gaat na of ze haar visie over het taalgebruik op de openbare omroep kan verfijnen. De stuurgroep Taal van de omroep wil de standaardtaal blijven hanteren, maar die kan meer schakeringen bevatten, aangepast aan het programmagenre, de sprekersrol en het medium. De VRT erkent, net zoals de Nederlandse Taalunie, dat de standaardtaal rijk gevarieerd is en wil dat dan ook laten horen.

De principes van het voorstel voor een vernieuwd VRT-taalbeleid sluiten aan bij die van andere (openbare) omroepen in Europa (zoals de BBC). Ze worden ook ondersteund door een grootschalige peiling die de VRT heeft uitgevoerd. De resultaten van die peiling en de uitgangspunten voor een vernieuwd taalbeleid zijn op de VRT-Taaldag 2011 voorgesteld.

Uitgangspunten voorstel

1. VRT is normverspreider

Als omroep ziet de VRT zich niet als een normbepaler die zegt wat goed Nederlands is en wat niet. De taalnorm wordt bepaald door alle leden van de taalgemeenschap die bewust hun taal verzorgen. De VRT past die norm toe en is daardoor een belangrijke normverspreider.

2. Variatie in de standaardtaal volgens genre, rol en medium

De VRT-medewerkers gebruiken de standaardtaal. Maar net zoals de Nederlandse Taalunie erkent de VRT de variatie binnen de standaardtaal en zal ze die ook laten horen. De omroep hanteert een verzorgde uitspraak, waarin afhankelijk van het programmagenre, de rol van de spreker en het medium (radio, tv) een lichte tongval hoorbaar mag zijn. In bepaalde programmagenres en sprekersrollen kunnen ook andere registers van het Nederlands, zoals dialect en tussentaal, gebruikt worden.

3. Specifieke taalafspraken bij elk nieuw programma

Bij de ontwikkeling van nieuwe formats en aan het begin van nieuwe producties zullen de verschillende taalvarianten vastgelegd worden. In samenspraak met de programmamakers zullen dan ook specifieke taalafspraken gemaakt worden bij elk nieuw programma.

Dat voorstel van de stuurgroep Taal is een eerste stap naar een verfijnd VRT-taalbeleid en moet uiteindelijk uitmonden in een vernieuwd VRT-taalcharter. Dat zal worden voorgelegd aan de directie van de VRT.

Resultaten peiling

De stuurgroep Taal van de VRT weet zich voor haar voorstel gesteund door een peiling bij de Vlaamse mediagebruikers. Tijdens het voorjaar hield de VRT een bevraging bij 1468 mediagebruikers van 14 jaar of ouder. Daaruit bleek dat de Vlaamse kijker vindt dat dialect of accent in tv-programma’s kunnen.

Voor de Vlaamse mediagebruiker is er een duidelijke hiërarchie voor het taalgebruik:

• Als de inhoud van een programma als ernstig wordt ervaren (zoals bij een nieuwsuitzending of een documentaire), wordt van de programmamaker of presentator verwacht dat hij standaardtaal gebruikt.

• 46% van de bevraagde kijkers zou zich storen aan het gebruik van dialect door een nieuwsanker, 27% aan een lichte tongval.
• 36% zou zich storen aan het gebruik van dialect door een commentaarstem bij een documentaire, 21% aan een lichte tongval.

• Als de ernst in een programma afneemt (bijvoorbeeld bij fictie of bij een ontspanningsprogramma), dan kan volgens de Vlaamse mediagebruiker afgeweken worden van de standaardtaal en stijgt de tolerantie voor het gebruik van dialect en accenten. Gasten in een programma kunnen zich meer permitteren dan presentatoren.

• Als een presentator van een ontspanningsprogramma dialect zou gebruiken, dan zou 26% zich daar aan storen, 17% als die presentator zijn accent zou laten horen.
• Slechts 12% van de bevraagde kijkers stoort zich aan dialect in een fictieprogramma, 9% aan een accent.
• Slechts 11% stoort zich aan dialect van gasten en kandidaten in een ontspanningsprogramma, 8% aan een lichte tongval.